W bemowskim krajobrazie kryje się coś, co stanowi jedno z najbardziej fascynujących miejsc w całej Warszawie. Mowa tu oczywiście o osiedlu Przyjaźń, czymś, co miało służyć jedynie jako tymczasowy teren mieszkalny, a przetrwało ponad siedemdziesiąt lat, zachwycając do dziś swoją wyjątkową architekturą.
Skąd wziął się ten pomysł? Historia osiedla Przyjaźń
Budowa tego osiedla była bezpośrednio związana z największą polską inwestycją lat pięćdziesiątych XX wieku, czyli Pałacem Kultury i Nauki. W 1952 roku, aby zapewnić miejsce do życia dla blisko 4,5 tysiąca radzieckich robotników i inżynierów, wyznaczono 40-hektarowy teren na ówczesnych przedmieściach Warszawy, czyli dzisiejszym Bemowie. Nazwa jaką nadano temu miejscu, nawiązuje oczywiście do relacji Polski Ludowej ze Związkiem Radzieckim, wszak budowa Pałacu Kultury była prezentem dla narodu polskiego od jego wieloletnich ,,przyjaciół”.
Poniżej można zobaczyć, gdzie zlokalizowane jest Osiedle Przyjaźń na mapie współczesnej Warszawy:
Co można tam znaleźć? O charakterystycznych punktach w tym miejscu
Układ osiedla zaprojektowano na planie regularnej siatki z centralnie umieszczonym placem. Można tu spotkać głównie dwa typy budynków: jednorodzinne domki, które przeznaczone były dla inżynierów i ich rodzin oraz nieco większe budynki pełniące funkcje hoteli dla pracowników niższych szczebli. Wszystkie z nich utrzymane są oczywiście w charakterystycznym stylu, pełnym koloru i sielskiego, wiejskiego życia. Wzniesiono tu także pełną infrastrukturę, czyli takie miejsca użyteczności publicznej jak kino, stołówka, przychodnia, a nawet łaźnia.
Osiedle, kiedyś i dziś – zabytek, o który trzeba dbać
Przełomowym momentem w historii osiedla był rok 1955. Po ukończeniu budowy Pałacu Kultury, radzieccy pracownicy opuścili to miejsce, a teren przekazano Ministerstwu Szkolnictwa Wyższego. Osiedle stało się wtedy domem dla warszawskich studentów oraz pracowników naukowych.
W ostatnich latach nad osiedlem Przyjaźń zawisły czarne chmury.
Głównym problemem stało się wygaśnięcie wieloletniej umowy dzierżawy gruntów między Miastem Stołecznym Warszawą a Akademią Pedagogiki Specjalnej, która zarządzała terenem. Proces regulacji umów najmu i stawek czynszów stał się tematem burzliwych dyskusji społecznych. Ponadto, zaniedbywana przez wiele lat drewniana konstrukcja wymaga kosztownych remontów. Wiele budynków niszczeje, a brak jednoznacznego określenia tego miejsca jako zabytku nie pomaga w jasnej wizji przyszłości.
Mając to wszystko na uwadze, nie ma dobrego powodu, by dłużej unikać odwiedzenia tego miejsca. Wysiadając z pobliskiego tramwaju, czy metra, już w kilka chwil można przenieść się z zatłoczonego miasta do cichej i spokojnej osady, która kusi swoim wyglądem i niepowtarzalnym klimatem. Do zobaczenia na osiedlu Przyjaźń!
Bibliografia:
Encyklopedia Warszawy, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994.
Wikipedia: Wolna encyklopedia, https://pl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Strona_g%C5%82%C3%B3wna, dostęp 24.03.2026.
