„Gruba Kaśka” to popularny i zabytkowy obiekt, który niegdyś pełnił funkcję miejskiego wodozbioru. Początki jej istnienia sięgają drugiej polowy XVIII wieku. Jest ona pamiątką po dawnej Warszawie, a jej stan techniczny od pewnego czasu bardzo niepokoił mieszkańców. Czynniki te sprawiły, że obiekt musiał przejść gruntowny remont.
Historyczny obiekt ważny dla całego miasta
Wodozbiór „Gruba Kaśka” został zbudowany pomiędzy rokiem 1783 a 1787. Pełnił funkcję miejskiej studni i stanowił centralną część placu Tłomackie – nieistniejącego dziś miejsca, które było ważnym punktem komunikacyjnym i społecznym Warszawy. To tutaj osiedlała się bogata ludność żydowska, a okolica była znana z Wielkiej Synagogi, która została wysadzona przez Niemców w 1943 roku.
Mimo wielkich zniszczeń „Gruba Kaśka” przetrwała wojnę, ale w znacznie uszkodzonym stanie. Zdecydowano się ją szybko odbudować i przywrócić jej pierwotny wygląd. Nie można tak jednak powiedzieć o położeniu wodozbioru, ponieważ w wyniku przebudowań ulic, nie stoi on dziś pośrodku dawnego placu, ale znajduje się pomiędzy torami tramwajowymi w pobliżu placu Bankowego. To symbol tego, że dawna Warszawa wciąż żyje w nowej przestrzeni i należy dbać o jej pamięć.
Obowiązkowa rekonstrukcja zakończona sukcesem
Ze względu na bliskość torów tramwajowych, co powoduje liczne drgania i zanieczyszczenia, „Gruba Kaśka” wymagała poważnego remontu. Od ostatniej renowacji minęło ponad 20 lat. Cały proces odnowienia zabytkowego wodozbioru był prowadzony pod kontrolą Zarządu Dróg Miejskich, konserwatora zabytków, a także ornitologa, ze względu na ptasie gniazda zakładane we wnętrzu „Grubej Kaski”. Projekt został także dofinansowany z Rządowego Programu Ochrony Zabytków.
Obiekt, mimo swojej niedużej wielkości, wymagał wiele pracy. Piaskowiec, z którego wykonany jest cokół, został dogłębnie wyczyszczony. Tak samo potraktowano otaczającą go granitową kostkę. Uzupełniono braki w tynku, a także zrekonstruowano drewnianą podłogę w środku. Przez te zabiegi, obiekt otrzymał swój dawny blask i znów może dumnie przypominać o wyglądzie przedwojennej Warszawy.
Będąc teraz w pobliżu stacji Ratusz Arsenał, warto poświęcić chwilę i zobaczyć jak „Gruba Kaśka” prezentuje się po dokładnym remoncie. Mam nadzieje, że przez długi czas będzie godnie się prezentować, a Warszawiacy i turyści nigdy nie zapomną o tym ważnym symbolu miasta.
Źródło:
Oficjalny portal m. st. Warszawy, „Gruba Kaśka” obok placu Bankowego odzyskała blask, https://um.warszawa.pl/-/-gruba-kaska-obok-placu-bankowego-odzyskala-blask, dostęp 06.07.2026
