Warszawa to miasto, w którym można znaleźć wiele pięknych budynków. Ten tekst wyróżnia zabytkowe kamienice, które są perłami architektury i które koniecznie trzeba zobaczyć, chcąc poznać bliżej historię i charakter stolicy.
Kamienica Johna – rokoko w polskim wydaniu
Pierwszą prezentowaną w tym zestawieniu kamienicą jest tzw. Kamienica Johna, znana także jako kamienica Ignacego Nowickiego. Znajduje się ona na Placu Zamkowym pod adresem Krakowskie Przedmieście 89. Budynek ten powstał w siedemnastym wieku i kilka lat później został zniszczony w okresie potopu szwedzkiego. Natomiast następne stulecie przyniosło kamienicy charakterystyczny rokokowy wygląd, który to na jednym ze swych obrazów uwiecznił Canaletto.
Kamienica Johna to przykład jak obrazy włoskiego malarza pozwoliły z dużą precyzją odbudować warszawskie zabytki po II wojnie światowej. Oryginalna fasada budynku nie przetrwała walk prowadzonych na Starym Mieście, ale już w 1950 roku odbudowana kamienica została oddana do użytku i swoim późnobarokowym charakterem jest dumną wizytówką Placu Zamkowego. Oprócz ciekawego stylu, jaki niesie ze sobą ten budynek, stał się on także łącznikiem z trasą W-Z. Na parterze kamienicy umieszczono bowiem ruchome schody, którymi można szybko przenieść się z zatłoczonej ulicy, wprost na Krakowskie Przedmieście.
Kamienica Taubenhausa – symbol „polskiego” stylu
Budynek znajdujący się pod numerem 72 na ulicy Marszałkowskiej to prawdziwa perełka warszawskiej architektury. Początkowo posiadał on swojego bliźniaka, spoglądającego z przeciwnej strony ulicy. Tamtego budynku zdecydowano się nie odbudowywać po wojnie, gdy w tym czasie kamienica Taubenhausa ostała się prawie niezniszczona.
Mimo tego wprowadzono w niej zmiany, które jednak cofnięto wraz z początkiem XXI wieku, dlatego dzisiejsza fasada budynku zrekonstruowana jest w taki sposób, aby najbardziej przypominać oryginalny wygląd sprzed wojny. Sam styl, jaki reprezentuje kamienica to tzw. gotyk wiślano-bałtycki. To kolejny powód do tego, by twierdzić, że budynek ten jest perłą polskiej architektury. Ostre łuki, charakterystyczna cegła i narożna wieżyczka górująca nad tą gotycką fasadą to coś, czego w Warszawie się już nie spotka.
Kamienica Wolfa Krongolda – monumentalne piękno architektury
Na ulicy Złotej 83, kilka minut spacerem od Dworca Centralnego jest budynek, który dopiero w 2022 roku odzyskał swój dawny blask. Sama kamienica powstała na przełomie XIX i XX wieku, czego symbolem są dwie rzeźby umieszczone na dachu. Jest to starszy mężczyzna z długą brodą oraz muskularny młodzieniec – symbol nowego, świeżego stulecia. Sam styl budynku jest eklektyczny, można znaleźć tu elementy barokowe zmieszane z klasycyzmem. Niewątpliwie warto się tu na chwilę zatrzymać i zrobić pamiątkowe zdjęcie.
Kamienica na ulicy Lwowskiej 3 – reprezentantka wczesnego modernizmu
Powstała w 1911 roku dla Salomona Peretza kamienica to przykład architektury wczesnego modernizmu na ziemiach polskich. Architekci pracujący nad tym pomysłem zaprojektowali także bliźniaczy budynek znajdujący się na ulicy Noakowskiego 4, jednak kamienica przy ulicy Lwowskiej zachowała swój oryginalny wygląd, czego nie można powiedzieć o jej siostrze. Nie trzeba być znawcą architektury, by zachwycić się wyglądem tej XX-wiecznej kamienicy. Uwagę zwraca szlachetna biel, która dominuje w kolorystyce budynku, delikatne zdobienia fasady i oczywiście charakterystyczne loggie balkonowe, które są wizytówką budynku i nadają mu wyjątkowy kształt.
Kamienica pod Gigantami – eklektyzm trzymany na barkach
Wycieczkę po Warszawie kończymy na Alejach Ujazdowskich 24. Mieści się tu kamienica Antoniego Strzałeckiego, zwana także Kamienicą pod Gigantami ze względu na dekoracyjną bramę wjazdową zdobioną dwiema potężnymi rzeźbami. Przedstawiają one muskularnych mężczyzn, którzy z widocznym napięciem i grymasem na twarzach usiłują podtrzymać znajdujący się nad ich głowami balkon. Nie będzie w tym przesady, gdy stwierdzi się, że to jedne z najpiękniejszych rzeźb znajdujących się w przestrzeni miejskiej stolicy.
Kamienica jest eklektyczna, powstawszy na początku XX wieku, łączy w sobie elementy architektury modernistycznej, barokowej i klasycystycznej. Same zdjęcia nigdy nie oddadzą wrażenia, jakie wywołuje widok tego budynku na żywo. Jest zatem tylko jeden sposób, by to sprawdzić – odwiedzić Aleje Ujazdowskie 24!
Mimo że Warszawa w wyniku działań wojennych i szybkiej, często niedbałej odbudowy, straciła bezpowrotnie wiele pięknych kamienic, nie należy popadać w stagnację i nie doceniać tego, co wciąż zachwyca. Jak można zobaczyć, stolica Polski posiada godne zabytki architektury gotyckiej, barokowej, klasycystycznej i modernistycznej. Oczywiście, to co zostało przedstawione w tym artykule to jedynie wierzchołek góry lodowej. Warszawa ma o wiele więcej do zaoferowania, a jej architektury nie da się obejrzeć na jednym, czy dwóch spacerach. Nie pozostaje zatem nic innego jak wyruszyć w miasto!
Bibliografia:
Encyklopedia Warszawy, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994.
Portal internetowy MAD White, https://www.whitemad.pl/, dostęp 24.03.2026.
Wikipedia: Wolna encyklopedia, https://pl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Strona_g%C5%82%C3%B3wna, dostęp 24.03.2026.
